კუბა

კუბა – პირადი გამოცდილება: 15 დღე და 2000 კმ თავისუფლების კუნძულზე

პირველი, რაც თავში მოგივათ – თავისუფლების კუნძული, ფიდელ კასტრო, ჩე გევარა, რევოლუცია და სოციალიზმია. რა ხდება სინამდვილეში? რამდენად შეესაბამება რეალობას ჩვენი სტერეოტიპული წარმოდგენები ამ ქვეყნის შესახებ? ყველა კითხვაზე პასუხის გასაცემად, მოგზაურებმა გადაწყვიტეს უარი ეთქვათ ტურისტული სააგენტოების მომსახურებაზე და კუნძული დამოუკიდებლად დაეთვალიერებინათ.

მარშრუტი შემდეგნაირად დაიგეგმა: ჰავანა – სოროა – ვინიალესი – კუნძული ჰუტიასი – პინარ-დელ-რიო – მატანსასი – ვარადერო – სიენფუეგოსი – ტრინიდადი – კუნძული სანტა მარია – სანტა კლარა – ჰავანა. სულ: 15 დღე და 2000 კმ თავისუფლების კუნძულზე.

პრაქტიკული ინფორმაცია

კერძო სასტუმროები და ავტომობილი ქვეყანაში გადასაადგილებლად წინასწარ ინტერნეტით იყო დაჯავშნილი.

კურსი: 1 ევრო – 1.12 CUC. უმჯობესია ევროს წაღება (დოლარს ნაკლებად ხელსაყრელი კურსი აქვს).

ჩვენ კერძო სასტუმროებში ვცხოვრობდით (casa particular), ნომრის ღირებულება – 25 CUC ერთი დღე-ღამე, შეგიძლიათ შეუკვეთოთ საუზმე – ერთ ადამიანზე 4-5 ჰCUC, ან ვახშამი – ერთ ადამიანზე დაახლოებით 8 CUC. ფასი შეიძლება განსხვავდებოდეს შეკვეთილი კერძების მიხედვით.

ჰავანაში ვიქირავეთ ავტომობილი GEELY (10 დღით ქირაობა – 800 CUC და 150 ევრო გირაო, რომელიც გიბრუნდებათ, თუ ავტომობილს არაფერი მოუვა) ქვეყანაში თავისფულად გადაადგილების მიზნით.

ჩემი მტკიცე რწმენაა: თქვენ ვერასდროს იხილავთ ნამდვილ კუბას, თუ ტურისტებისთვის „დავარცხნილ-მოწესრიგებულ“ სასტუმროებში განთავსდებით და დაგეგმილ ექსკურსიებზე ივლით. რა თქმა უნდა, ესპანური ენის მინიმუმ საბაზისო დონეზე ცოდნა მისასალმებელია.

კუბაზე მიმოქცევაში ორი ვალუტაა: უცხოელებისთვის – CUC (კუბური კონვერტირებადი პესო, რომელიც დოლარზე ან ევროზე იცვლება), კუბელებისთვის კი – პესო. განსხვავება იმაში მდგომარეობს, რომ პესო 25-ჯერ უფრო იაფია, ვიდრე CUC. კუბელის საშუალო ხელფასი 25-30 ევროა, ამიტომ ერთი ევროც კი მათთვის საკმაოდ დიდი თანხაა. აქ ძალიან სპეციფიკური სოციალიზმია, რომელიც საერთოდ არ ჰგავს საბჭოთა სოციალიზმს. კუბელები ტალონებით ცხოვრობენ: შაქარი, ბრინჯი, ყავა, ლობიო, ასანთი, კბილის პასტა, საქონლის ხორცი და ა.შ. – ამ ყველაფერს ისინი მკაცრად განსაზღვრულ პუნქტებში და მკაცრად განსაზღვრული რაოდენობით იღებენ. პროდუქტებზე თვიური ნორმაა დაწესებული.

ამიტომ დღის განმავლობაში კვება ჩვენთვის მნიშვნელოვან პრობლემას წარმოადგენდა: ჩვენი ჩვეულებრივი გაგებით გასტრონომები/სუპერმარკეტები არ არსებობს, ბენზინგასამართ სადგურებზე მხოლოდ სასმელისა და ნამცხვრის შეძენას შეძლებთ. პიცერია-რესტორნები ღიაა ღამის 10 საათამდე, მაგრამ საათნახევრით ადრე აქ ვერ მოხვდებით დიდი რიგების გამო.

გზები – ცალკე თემაა. ხარისხზე რომ აღარაფერი ვთქვათ, ფარნებისა და მაჩვენებლების არარსებობა მოგზაურობას საღამოს 8 საათის შემდეგ საკმაოდ ექსტრემალურს ხდის: შესაკითხად ვერავის იპოვით, რუკები რეალობას არ შეესაბამება, ნიშნები, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, ერთიმეორეს ეწინააღმდეგება.

ჩვენ ადგილობრივი მაცხვობრებლები გვეხმარებოდნენ: ისინი გზად მიგვყავდა, სანაცვლოდ კი გვირჩევდნენ თუ რომელი გზით იყო უმჯობესი მგზავრობა, ასე ვთქვათ, რუკაში კორექტივები შეჰქონდათ. 🙂

ყველა გზაზე – რევოლუციური აგიტაცია, ჩე გევარასა და ფიდელის ციტატებია. ხალხი ღიაა კომუნიკაციისთვის, მაგრამ მათი უმეტესი ნაწილისთვის უცხოელი მხოლოდ ფულის ტომარა, ჯიბეში რამდენიმე CUC-ის ჩადების საშუალებაა.

განვითარებულია მათხოვრობა. გიდი შეგიძლიათ არ აიყვანოთ. ერთ ევროდ ისტორიას გიამბობენ, ფოტოს გადაგიღებენ და ა.შ. სიმწვანის, მდელოების, შესანიშნავი მინდვრების მიუხედავად მოსახლეობა განიცდის რძისა და საქონლის ხორცის ნაკლებობას, თუმცა, არის ღორის ხორცი, კვერცხი და ფრინველის ხორცი. ლანგუსტების დაჭერა აკრძალულია, ისჯება ციხით, ამიტომ მათ შავ ბაზარზე ჩუმად ყიდულობენ და ტურისტების მოთხოვნით კერძო სასტუმროებში ვახშამზე ამზადებენ.

მაგრამ ყველა ამ უხერხულობას საოცარი ბუნება ჩრდილავს. ფერები -ნათელი, ცხოველები – არასაშიში (როგორც თავად კუბელებმა გვითხრეს). ავედით მთებში, ვიბანავეთ ზღვაში კუნძულებზე (სწორედ კუნძულებზე ყველაზე სუფთა და თბილი წყალი და ყველაზე თეთრი ქვიშაა), ნახევარი კუბა მოვიარეთ და 2000 კილომეტრზე მეტი გავიარეთ.

შთაბეჭდილებები მარშრუტის შესახებ

ჰავანა – ბრწყინვალება და სიღარიბეა. საექსკურსიო ავტობუსი (HOP-ON HOP-OFF) ჰავანას ყველაზე ცნობილ ადგილებში მიგიყვანთ: კაპიტოლიუმი, მალეკონის სანაპირო, ელ მოროს ციხესიმაგრე, რევოლუციის მოედანი ხოსე მარტის მემორიალით, ჰავანას დიდი თეატრი და ეროვნული აკვარიუმი. თევზები შეგეცოდებათ, აკვარიუმი სამწუხარო მდგომარეობაშია, აკვარიუმის ფანჯრები არ იწმინდება, თუმცა იმართება დელფინებისა და ზღვის კატების წარმოდგენები.

მშვენიერი ესპანური რესტორანი კაპიტოლიუმის მახლობლად; მშვენიერი დაიკირი (6 CUC) ბარში „ფლორიდიტა“ (ჰემინგუეის ერთ-ერთი საყვარელი ადგილი); საოცარი ცოცხალი მუსიკა ბარებსა და რესტორნებში, რომლის მოსმენა შეგიძლიათ როგორც სადილზე, ისე საღამოს.

ბანაობა უმჯობესია სანტა-მარიას სანაპიროზე, რომელიც ჰავანიდან 35 კილომეტრში მდებარეობს (ავტობუსები დილის 9 საათიდან კაპიტოლიუმის მახლობლად მდებარე მოედნიდან გადის).

სოროა – პატარა დასახლებაა ჰავანიდან 50 კილომეტრში, რომელიც ცნობილია ორქიდეების საოცარი პარკით. შექმნის ისტორია საკმაოდ სამწუხაროა. კანარის კუნძულებიდან გადმოსახლებულმა სინიორ კამაჩომ შეძენილ 1,2 ჰექტარის ნაკვეთზე გააშენა ბაღი თავისი გარდაცვლილი მეუღლისა და ქალიშვილის ხსოვნის პატივსაცემად. იმისათვის, რომ სასოწარკვეთილებას არ მისცემოდა, მან ორქიდეების მოყვანა დაიწყო. ახლა პარკში 850 სახეობის ორქიდეაა მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან და იგი სიდიდით მეორე პარკია ბოსტონის ორანჟერეის შემდეგ. ვიზიტისთვის საუკეთესო დროა ნოემბრიდან იანვრის ჩათვლით, როდესაც სახეობების უმეტესობა ყვავის. ჩვენ აგვისტოში ვიყავით, და მიუხედავად იმისა, რომ აყვავილებული ორქიდეა არცთუ ისე ბევრი იყო, დანარჩენმა სიმწვანემ პოზიტივი შეჰმატა. შესანიშნავი ადგილია დასვენებისთვის!

ვინიალესი – პატარა სოფელია პინარ-დელ-რიოს პროვინციაში. იგი ცნობილი გახდა ვინიალესის ხეობის წყალობით, რომელიც გაგაოცებთ მთების, პალმის ხეების, უხვი სიმწვანისა და ნელა მფრინავი შავი ფრინველების შეხამებით, რომელთა სახელწოდება ვერ დავიმახსოვრე. სრულიად სწორ ზედაპირზე მოულოდნელად ჩნდება კარსტული მთები, რომლებსაც კუბელები „მოგოტესს“ უწოდებენ. ერთ დღეს მთაში სალაშროდ წავედით (ზღვის დონიდან 200 მ). ავიყვანეთ ადგილობრივი გიდი, რომელმაც შეუმჩნეველი ბილიკებით გვატარა და გვაჩვენა, თუ როგორ იზრდება მანგო, ჩერიმოია, ყავა, ბანანი. ვიარეთ ფერმერთა ოჯახის განმარტოებით მდგომი სახლისკენ, საიდანაც ხეობის გასაოცარი ხედი იშლებოდა. ჩვენ ახლად დაკრეფილი ხილითა და შაქრის ლერწმით გვიმასპინძლდებოდნენ – გემრიელი და დაუვიწყარია!

ვინიალესიდან ჩრდილოეთით მდებარეობს კუნძული ჰუტიასი. ეს ადგილი იმიტომ შევარჩიეთ, რომ აქ შესვლა მანქანითაც შეიძლება (შესვლა – 10 CUC ერთ ადამიანზე). მთელი მოგზაურობის განმავლობაში ეს ადგილი ჩემთვის სავარაუდოდ ყველაზე შთამბეჭდავი იყო. ალბათ, სამოთხე ასე გამოიყურება. აქ ცოტა ტურისტი, თეთრი ქვიშა, თბილი წყალი, გასაოცარი მანგროს ხეები, რომლებიც ზღვის მარილიან წყალში ცხოვრობენ. მცხუნვარე მზის ქვეშ ქვიშაზე ამოსული ვარდისფერი ყვავილები ატლანტის ოკეანესთან ახლოს – არარეალური და ძალიან ლამაზი სურათია. კუნძულზე მარტივად შეგიძლიათ განმარტოვდეთ და ჩათვალოთ, რომ მთელი კაცობრიობა, თქვენ გარდა, გადაშენდა.

პინარ-დელ-რიო – ჩვეულებრივი პატარა ქალაქია, სადაც რამდენიმე ღირსშესანიშნაობა, მაგრამ საინტერესო არქიტექტურაა. თავად პინარ-დელ-რიოს პროვინცია კუბის ყველაზე არარევოლუციური ნაწილია. აქ მოჰყავთ არა მხოლოდ კუბაში, არამედ მთელ მსოფლიოში საუკეთესო თამბაქო, და, შესაბამისად, საუკეთესო სიგარებს ამზადებენ.

თამბაქოს ინდუსტრია კუბის ეკონომიკის იმდენად მნიშვნელოვანი ნაწილია, რომ პინარ-დელ-რიოს პლანტაციები არ იყო ნაციონალიზებული 1959 წლის რევოლუციის შემდეგ და ამჟამად კერძო საკუთრებაში იმყოფება. რა თქმა უნდა, ჩვენ არ შეგვეძლო, რომ ერთ-ერთი მათგანი არ მოგვენახულებინა და მეპატრონესთან არ გვესაუბრა.

სიგარის დამზადების პროცესი საკმაოდ შრომატევადი და ხანგრძლივია. თამბაქოს დარგვიდან სიგარის მიღებამდე დაახლოებით 2 წელი გადის, ამ დროის განმავლობაში თამბაქოს ფოთოლი 136 პროცესს განიცდის. ნამდვილი ხარისხიანი სიგარები – ძვირადღირებული სიამოვნებაა. ყუთში ჩაწყობილი სიგარები არ უნდა განსხვავდებოდეს ფერისა და ზომის მიხედვით. ამიტომ, ისინი ან პლანტაციაზე უნდა შეიძინოთ, ან დიდ ქალაქებში მდებარე სპეციალიზირებულ მაღაზიებში, ყუთის ღირებულება 40 CUC-დან იწყება. დიახ, ძვირია, მაგრამ ქუჩაში, სადაც უფრო იაფია, შეგიძლიათ შეიძინოთ თამბაქოს ნაცვლად ბანანის ფოთლებიდან დამზადებული სიგარები. ამიტომ დაჟინებით გირჩევთ, რომ ასეთი გზით თანხა არ დაზოგოთ.

მატანსასი – ამავე სახელწოდების პროვინციის დედაქალაქი და კუბის სიდიდით მეორე ქალაქია. იგი კუნძულის კულტურულ დედაქალაქად ითვლება. მაგრამ ჩვენ თავი რაღაც განსაკუთრებულით ვერ დაგვამახსოვრა, გარდა იმისა, რომ საღამოს საკვები არ იშოვებოდა :). ქალაქში საღამოს 8 საათის შემდეგ წახემსება რიგების გამო საკმაოდ პრობლემატურია. პრინციპში მატანსასი აბსოლუტური პროვინციაა, ამიტომ მისი მარშრუტიდან ამოღება თამამად შეგიძლიათ.

მატანსას პროვინციაში, იკაკოსის ნახევარკუნძულზე მდებარეობს ცნობილი საკურორტო ქალაქი ვარადერო. ტურისტული ინფრასტრუქტურა აქ საკმაოდ განვითარებულია: უამრავი სასტუმრო, ბევრი დამსვენებელი, პლაჟები კუნძულების პლაჟებს ჩამოუვარდება, მაგრამ წყალი თბილი და სუფთაა. ყველაფერი ძვირია, როგორც უნდა იყოს კარიბის ზღვის ერთ-ერთი უდიდეს ზონაში.

სიენფუეგოსი – მომხიბლავი ზღვისპირა ქალაქია, რომელიც კარიბის ზღვის სანაპიროზე მდებარეობს. მისი სანაპირო პრაქტიკულად ჰავანას მალეკონს იმეორებს. ქალაქის ისტორიული ცენტრი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შედის. ქალაქის მახლობლად მდებარეობს განსაცვიფრებელი ბოტანიკური ბაღი, ბილიკების გარეშე, უბრალოდ ტყის უამრავი ჰექტარი, უცნაური მცენარეები და ძალიან ლამაზი პალმები (განსაკუთრებით ლამაზია – სამეფო პალმები, გრძელფეხება და ტანწერწეტა, როგორც ახალგაზრდა გოგოები, სრულიად გლუვი ტანით, რომელთა სიმაღლე დაახლოებით 20-30 მ-ია). სიენფუეგოსში დავაგემოვნეთ ყველაზე გემრიელი მოჰიტო კუბაში (2.5 CUC) ქალაქის პლაჟის ღია მოკრძალებულ ბარში.

ტრინიდადი – სასიამოვნო ძველი ქალაქია, რომელიც ესპანელმა კონკისტადორმა ველასკესმა დაარსა XVI საუკუნის დასაწყისში. XVIII საუკუნის შემდეგ ტრინიდადი პრაქტიკულად არ შეცვლილა. კუბის დანარჩენი ნაწილისგან იზოლირების გამო, აქ შემორჩენილია კოლონიურ სტილში შესრულებული მრავალი ნაგებობა: სახლები, ეკლესიები, ქვაფენილით მოკირწყლული მთელი ქუჩები. ამ მიზეზით, 1988 წელს ტრინიდადი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შევიდა. მხოლოდ აქ ამზადებენ ავთენტურ სასმელს „ლა ჩანჩარა“ – შაქრის ლერწმისგან გამოხდილი შინნახადი არყით. მაგრამ ამ სიტყვის ნუ შეგეშინდებათ! მას ასევე უმატებენ წყალს, თაფლსა და ლიმონს. შედეგად მიიღება მსუბუქი და გემრიელი სასმელი, რომელიც ზაფხულის ცხელ დღეს კარგად გაგაგრილებთ.

სწორედ ტრინიდადში გადავწყვიტეთ დაგვემთავრებინა კუბის „მიყრუებული ადგილების“ მონახულება და დანარჩენი დღეები კუნძულებზე დაგვესვენა.

ვეწვიეთ ადგილობრივ ტურისტულ სააგენტოს და შევარჩიეთ კუნძული სანტა-მარია, სადაც ჩასვლა ხმელეთითაც შეგიძლიათ, ატლანტის ოკეანეზე 50 კილომეტრიანი ყრილი გზით – ძალიან ლამაზია! შესვლა და გასვლა – 2 CUC ერთ ავტომობილზე.

ზღვის წყლის ტემპერატურა დაახლოებით 26°C და უმწიკვლოდ გამჭვირვალეა. ნაპირთან თევზების გუნდი დაცურავს, რომელიც გეთამაშებათ სანამ უფრო ღრმა ადგილს ეძებთ.

თუ კუბაზე, კუბელების ცხოვრების ყველა ასპექტზე სრული წარმოდგენა გსურთ გქონდეთ, აუცილებლად მთელ ქვეყნაში უნდა იმოგზაუროთ, ეწვიოთ დიდ და პატარა ქალაქებს, წახვიდეთ მთებში, ბოტანიკურ ბაღებში, პლაჟებზე, რომლებიც არ შედის სტანდარტულ ექსკურსიებში. ასეთი ადგილი კი კუბაზე ძალიან ბევრია.

სანტა-მარიაზე დასვენებამ კი ბოლო წერტილი დასვა ჩვენს მოგზაურობაში, თუმცა ჰავანაში დაბრუნებისას, მაინც შევიარეთ სანტა-კლარაში – კუბის ისტორიაში საკულტო ფიგურის, ჩე გევარას მემორიალის სანახავად. უზარმაზარი მოედანი ჩეს ძეგლით (ქვემოთ – მისი საფლავია), განათება, გრანიტი – ძალიან დიდებული და მონუმენტურია. გვერდით კი მკვეთრი დისონანსით – ადგილობრივი მაცხოვრებლების ქოხმახებია…

კიდევ რამ მოახდინა შთაბეჭდილება?

  1. რა თქმა უნდა, ჰავანამ. მე მას სრულიად განსხვავებულად წარმოვიდგენდი. ეს, ალბათ, ძალიან სუბიექტურია, მაგრამ კუბის დედაქალაქი, მომეჩვენა მოხუც სინიორად, რომელიც თანდათან იშლება და ყოფილი სილამაზის შენარჩუნებას ცდილობს. ეს არის ქალბატონი, რომელიც არ უვლის საკუთარ თავს და ყველაფერზე ხელი აქვს ჩაქნეული… მეტ-ნაკლებად მთელი შენობები ნამდვილი ნანგრევებისა და ჯურღმულების გვერდით მდებარეობს. სარეკონსტრუქციო სამუშაოები არ მიმდინარეობს. სახლების ფანჯრებსა და კარებებს პირი აქვთ დაღებული, კედლები თანდათანობით იშლება, შიგნით მარადმწვანე ბალახი იზრდება, დარბიან ხვლიკები და ნახევრად შიშველი ბავშვები.
  2. ხალხმა. ისეთი შთაბეჭდილება დამრჩა, რომ ყველა კუბელი მოცეკვავე და მომღერალი იბადება. არა რევოლუციური, არამედ ხალხური სიმღერებისა, სადაც აუცილებლად სიყვარული და ადამიანის რთული ბედია ნახსენები. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ტალონებით ცხოვრობენ, განიცდიან ძალიან ძლიერ პოლიტიკურ ზეგავლენას და მოსახლეობის უმრავლესობა სიღარიბეში ცხოვრობს, ამ ადამიანებს ნამდვილი და უბრალო რამ ანიჭებს სიხარულს – მუსიკა, ცეკვა, სიყვარული, მზე, ოკეანე. ჰავანას ცენტრალურ პარკში, დილის ორ საათამდე, ათამდე ადამიანი მღეროდა და უკრავდა საკუთარ (!) სიმღერებს, ცეკვავდა და რომს სვამდა. და ეს საოცრად ამაღელვებელი იყო, ღიმილით, ღია გულითა და სულით! ასევე დამამახსოვრდა 4 კაციანი ჯაზ-ჯგუფის კონცერტი მალეკონის სანაპიროზე მდებარე კაფეში. ეს იყო ნამდვილი შემოქმედება, სიამოვნება, შთაგონება და არა ღამის ჩვეულებრივი სამსახური.
  3. კუბის ავტოინდუსტრიამ. ყველაფერი, რაც ოდესღაც (და ეს იყო გასული საუკუნის 30-50-იან წლებში) ამერიკაში, გერმანიაში, რუსეთში შეიქმნა, რატომღაც, უტილიზაციის შემდეგ, კუბაზე მოხვდა. მთელი ეს ჯართი დედაქალაქისა და სხვა ქალაქების გზებზე „დარბის“, სუფთა ჰაერის უღმერთოდ დაბინძურებითა და ყველა სახის, ჩამოვარდნილი ნაწილების ჩხარუნით. აქ ძველი ავტომობილების ნებისმიერი კოლექციონერი სიმშვიდეს დაკარგავს ამდენი „პლიმუთის“, „დოჯის“, „ფორდის“, „კადილაკების“ ხილვისას, რომლებიც უკვე ჟანგისგან შეჭმული და მაინც მკვეთრი ფერის საღებავებითაა შეღებილი.
  4. გასაოცარმა კონტრასტმა სილამაზეს, ბუნების სიდიადესა და უბრალო კუბელის ყოველდღიურ ცხოვრებას შორის. სიღარიბე და ზოგჯერ ტრივიალური სიღატაკეც კი უკიდეგანო ოკეანის, მრავალფეროვანი უხვი სიმწვანის, თბილი მზისა და სუფთა ჰაერის ფონზე მართლაც შთამბეჭდავია.

შესაძლოა, ობამას ვიზიტის შემდეგ, კუბა აღარ იქნება ასეთი ჩაკეტილი თავისი მოქალაქეებისთვის და ქვეყნის საერთო კეთილდღეობა თანდათანობით გაიზრდება. ამის შესახებ ახლა ყველა უბრალო კუბელი საუბრობს და ღმერთმა ინებოს, რომ მათი ოცნება ასრულდეს.

და მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ ბევრ რამეს ვერ ვხვდებით და კუბის ასეთ ჭრელ რეალობაში უამრავ ნაკლოვანებას ვპოულობთ, ამ კუნძულზე არის რაღაც მიმზიდველი, მომხიბვლელი და ისეთი, რაც გვაიძულებს კუბა შევიტანოთ აბსოლუტურად აუცილებელი must see ადგილების სიაში…

ახლავე დაჯავშნეთ ავიაბილეთები თბილისიდან ჰავანას მიმართულებით 670 ევროდან Aviabiletebi.org-ის ვებ-გვერდზე.

Unfortunately we don't have actual data for flights from Tbilisi to Havana. Find tickets from Tbilisi to Havana
Posted in ბლოგი, პირადი გამოცდილება and tagged , , .