8 მიზეზი გდანსკის შესაყვარებლად

გდანსკი სამართლიანად მიიჩნევა პოლონეთის ერთერთ ყველაზე საინტერესო ქალაქად, თუმცა ბევრი ტურისტი გამორიცხავს მას თავისი პროგრამიდან, ანიჭებს რა უპირატესობას კრაკოვს, ვროცლავსა და ვარშავას. Culture.pl მოგვითხრობს, თუ რატომ ღირს გდანსკში გამგზავრება და შესაძლოა, შეყვარებაც კი ამ მკაცრი და ლამაზი ქალაქისა.

1. მდიდარი ისტორია

გდანსკიერთერთი იმ ქალაქთაგანია, რომელიც გამოირჩევა ხანგრძლივი და საინტერესო ისტორიით. გდანსკი, როგორც ქალაქი, პირველად მოხსენიებულია 997 წელს. მას შემდეგ მან მოასწრო ყოფილიყო პოლონური სამეფოს ნაწილი, ტევტონური ორდენის ტერიტორია, ერთ-ერთი სადავო მიწა ცამეტწლიანი ომის მსვლელობისას, პოლონური სამეფოს შემადგენლობაში დაბრუნება, რეჩი პოსპოლიტოი შემადგენლობაში შესვლა, შემდეგ კი პრუსიის სამეფოში, თავისუფალ ქალაქად გარდაქმნა სახელად დანციგი, კვლავ პრუსიის შემადგენლობაში შესვლა და შემდეგ გერმანიის იმპერიაში, შემდეგ მცირე ხნით ვეიმარის რესპუბლიკაში; თითქმის 20 წლის განმავლობაში დაემკვიდრებინა თავისუფალი ქალაქის სტატუსი, შემდეგ კი ქცეულიყო ნაცისტური გერმანიის ნაწილიმხოლოდ 1945 წელს ქალაქი კვლავ დაუბრუნდა პოლონეთს. მეორე მსოფლიო ომი კი დაიწყო ნახევარკუნძულ ვესტერპლატეზე თავდასხმითა და გდანსკში პოლონეთის ფოსტის აღებით. 

2. არქიტექტურა

გდანსკი (იმ დროისათვის კი დანცინგი) იყო XII – XVII საუკუნეებში არსებული ევროპის სავაჭრო ქალაქების კავშირის განზის ერთერთი ქალაქი. დანცინგთან ერთად კავშირში იყო ისეთი ქალაქები, როგორიცაა კიოლნი, ლიუბეკი, რიგა და დერპტი. დღევანდელ გდანსკშიც შეგიძლიათ იხილოთ განზის არქიტექტურის მაგალითები. სამწუხაროდ, შენობები არააუთენტურია: 1945 წლის დაბომბვის დროს ქალაქის ცენტრი თითქმის სრულიად გადაიწვა. თავისუფალი ქალაქის დანცინგის მკვიდრი გიუნტერ გრასი ასე აღწერს ხანძარს თავის რომანშითუნუქის დოლი“: 

ახალი ქალაქი და ქვედა ქალაქიყოველივე, რაც კი აშენებულა შვიდი საუკნის განმავლობაში გადაიბუგა სამ დღეში. <…> მარიამის ტაძარში ცეცხლი შიგნიდან გარეთ მიემართებოდა, ახდენდა რა სადღესასწაულო განათების დემონსტრირებას ისრული სარკმლებიდან. დანარჩენი, ჯერ კიდევ არაევაკუირებული, წმ. კატარინის, წმ. იოანეს, წმ. ბრიგიტის, ბარბარეს, ელიზავეტის, პეტრე და პავლეს, სამებისა და წმინდა ჯვარცმის ზარი დნებოდა თავიანთ სამრეკლოზე და კვნესისა და ზარის გარეშე წვეთავდა ძირს. <…> წმინდა სულის ქუჩა გიზგიზებდა წმინდა სულის სახელით, წმინდა ფრანცისკეს მონასტერი მხიარულად გიზგიზებდა წმინდა ფრანცისკეს სახელით, რომელსაც უყვარდა ცეცხლი და ხოტბას ასხამდა მას. ხოლო ფრაუენგასე კი იწვოდა ერთდროულად მამისა და ძის სახელით. რა თქმა უნდა, საჭიროება არ მოითხოვს ითქვას, რომ შეშის ბაზარი ჩაიფერფლა, რომ ნახშირის ბაზარი ნაცარტუტად იქცა, რომ თივის ბაზარიც მიყვა მათ. პურის ქუჩაზე კი პური საცხობებშივე დარჩა, რძის ქუჩაზე კი რძე გადავიდა და მხოლოდ დასავლეთპრუსიული სადაზღვევო საზოგადოების შენობამ, „ხანძრისგან დაზღვევა“, უაღრესად სიმბოლური მიზეზების გამო არ მოისურვა დაწვა.

ომის შემდეგ შენობები აღდგენილ იქნა. დღეს ისინი, ვინც არ იცნობს გდანსკის ისტორიას, ძნელი სავარაუდოა მიხვდნენ, რომ მომხიბვლელი სახლები სამკუთხა სახურავებით დლუგი ტარგის ქუჩაზეეს XX საუკუნის შუა ხანის ნაგებობებია. სიტყვამ მოიტანა და ზოგიერთი ეკლესიის შესასვლელში გაკრულია სურათები, რომლებზეც აღბეჭდილია ეს შენობები დაბომბვის შემდეგ. საკმარისია გადახედოთ მათ, რომ მიხვდეთ, რა გრანდიოზული სამუშაოს გაწევა მოუხდათ რესტავრატორებს. მაგალითად, გიგანტური მარიაციული ბაზილიკა არ დანგრეულა საძირკვლემდე, თუმცა მის აღდგენაზე დაიხარჯა კოლოსალური ძალისხმევა.

3. ზღვა, მდინარე და ზღვის პროდუქტები

დლუგი ტარგგდანსკის მთავარი ქუჩაგაგიყვანთ მდინარე მოტლავას სანაპიროზე. აქ შეიძლება აუჩქარებლად სეირნობა, ერთერთ ტერასიან რესტორანში შესვლა, საიდანაც გადაიშლება მშვენიერი ხედი სანაპიროზე, ან ხომალდით ნახევარკუნძულ ვესტერპლატეზე გაცურვა. თუკი თქვენ უფრო ზღვით იხიბლებით, საკმარისია ჩასხდეთ ბჟეზნიოს (Brzeźno – ეს ბოლო გაჩერებაა და გზას აცდენაც შეუძლებელი) რაიონში მიმავალ ნებისმიერ ტრამვაიში. ზაფხულში შეიძლება ტრამვაით გაჩერება Stogi– მდე მისვლა (ტრამვაი იქ მოძრაობს მხოლოდ საცურაო სეზონში): ეს ქალაქში ერთერთი ყველაზე პოპულარული, საწოლაკებითა და wi-fi–ით მოწყობილი პლიაჟია და რა თქმა უნდა, თუ გაემგზავრებით გდანსკში, აუცილებლად დააგემოვნეთ ადგილობრივი ზღვის პროდუქტები: ბევრ კაფეში ახალ თევზს პირდაპირ მომხმარებელთა წინაშე ბრაწავენ.   

4. ცენტრს მოშორებული საინტერესო რაიონები

გდანსკი ეს არა მხოლოდ ძველი ქალაქია. ქალაქის ისტორიული ნაწილის დათვალიერების შემდეგ ღირს ყურადღება გადაიტანოთ პოლონური პომორიეს დედაქალაქის ნაკლებად ტურისტულ ადგილებზეც.

ოლივა განთქმულია საუცხოო პარკით და XII საუკუნეში დაარსებული ცისტერციანცების ორდენის ტაძრით. აქ განთავსებულია 7876 (!) მილისაგან შემდგარი უზარმაზარი ორღანი. ორღანის მოსმენა შესაძლებელია მესაზე მოსვლით ან ზაფხულობით 30 წუთიან უფასო კონცერტებზე. ამას გარდა ივლისსა და აგვისტოში ოლივაში იმართება ორღანული მუსიკის ფესტივალი. კონცერტზე მოხვედრა რომც ვერ შეძლოთ, ტაძრის დათვალიერება მაინც ღირს: მისი შინაგანი მოწყობა არასოდეს დაგტოვებთ გულგრილს. ტაძართან განთავსებულ მუზეუმში განთავსებულია ოლივის სამშვიდობო შეთანხმებისადმი (1660 წელს დადებული სამშვიდობო ხელშეკრულება რეჩი პოსპოლიტოისა და შვედეთს შორის) მიძღვნილი ექსპოზიცია. მშვენიერი ხედების მოყვარულები დიდი სიამოვნებით ავლენენ ოლივის პარკის სიახლოვეს განთავსებულ სათვალიერებელ კოშკზე. ასევე, აქედან თქვენ ავტობუსით სწრაფად მოხვდებით ზოოპარკში. ოლივამდე მგზავრობა ყველაზე მოხერხებულია ქალაქის ელექტრომავლის, SKM–ის მეშვეობით (გაჩერებამდე Gdańsk Oliwa).

ელიტკოვოს (Jelitkowo) რაიონში შემორჩენილია მეთევზეთა ფიცრული სახლები. ამას გარდა ელიტკოვო იდეალურად გამოგადგებათ ზღვის სანაპიროზე მშვიდი სეირნობისათვის: აქედან, სულ რაღაც ერთი საათის განმავლობაში შეგიძლიათ მოხვდეთ პოლონეთის ყველაზე ცნობილ საზღვაო კურორტ სოპოტში. ელიტკოვოში მთავარი სადგურიდან მიემართება ტრამვაები (ბოლო გაჩერება Jelitkowo). 

ვჟეშჩი (Wrzeszcz)გდანსკის კიდევ ერთი, ოდესღაც ცალკე ქალაქად არსებული, რაიონია. ბევრი საზღვარგარეთელისათვის შიშის მომგვრელი სახელწოდების მიუხედავად, ეს მეტად საინტერესო ადგილია სასეირნოდ. აქ არის XIX საუკუნის შთამბეჭდავი ქვის სახლები (განსაკუთრებული ყურადღება მისაქცევია ვაიდელოტის ქუჩისათვის), რამოდენიმე ეკლესია და ოსკარის, „თუნუქის დოლისგმირის ძეგლი. რამოდენიმე წლის წინ გდანსკში გაჩნდა ტურისტული მარშრუტიგიუნტერ გრასეს კვალდაკვალდა მისი უმეტესი ადგილი სწორედ განლაგებულია ვჟეშჩში. გასაოცარიც არაფერია, სწორედ აქ ხომ დაიბადა ნობელის პრემიის მომავალი ლაურეატი. ჟეშჩში ჩასვლა ყველაზე მოხერხებულია SKM მატარებლით (გაჩერება Gdańsk Wrzeszcz) ან ტრამვაით: გაჩერება  Jaśkowa Dolina – ზე და აუცილებლად გაიარეთ ფეხით ცოტაოდენი.

ზასპაშესანიშნავი მაგალითია იმისა, თუ როგორ შეიძლება ჩვეულებრივი ნაცრისფერი პანელებიანი სახლებით აშენებული რაიონის ქალაქის ღირშესანიშნაობად გარდაქმნა. ზასპაში შეგიძლიათ ნახოთ ყველაზე მრავალფეროვანი მურალები: ლეხ ვალენსის უშველებელი პორტრეტიდან დაწყებული და გაურკვეველი არსებების გამოსახულებებით დამთავრებული. აქ მოხვედრა შესაძლებელია SKM – ის მეშვეობით (გაჩერება Gdańsk Zaspa) ან ტრამვაით.

ვესტერპლატენახევარკუნძული ბალტიის ზღვაში, რომელზედაც განხორციელებული თავდასხმით დაიწყო მეორე მსოფლიო ომი. ახლა ტურისტები მოემგზავრებიან აქ, რათა დაათვალიერონ ნახევარკუნძულის დაცვის დროს დაღუპულ მეომართა ხსოვნისადმი მიძღვნილი უზარმაზარი ძეგლი და გაეცნონ ამ ისტორიული მომენტის შესახებ გადმომცემ ექსპოზიციას. ვესტერპლატეში მოხვედრა შესაძლებელია ავტობუსით (მიემგზავრება მთავარი სადგურიდან) ან მცირე ზომის გემით ზაფხულში            

5. აქვე ახლოს მდებარეობს გდინია და სოპოტი

გდანსკი, სოპოტი და გდინია შედის ერთიანი აგლომერაციის შემადგენლობაში და ამიტომაც იწოდებიან Trójmiasto, ანუ ქართულ თარგმანშისამქალაქობა“. სოპოტი, ალბათ პოლონეთის ყველაზე განთქმული საზღვაო კურორტია. ამ პატარა ზომის ქალაქში აურაცხელი ბარი, კაფე და დისკოტეკაა, ხოლო ზაფხულობით პირდაპირ პლაჟზე იმართება კინოჩვენებები ღია ცის ქვეშ. სოპოტის მთავარი ღირშესანიშნაობებიამრუდე სახლი“, ტყის ოპერა და ბალტიის ზღვაზე უგრძელესი ნახევარკილომეტრიანი პირსი. ტურისტული სეზონის დროს პირსზე შესვლისათვის მოგიწევთ რამოდენიმე ზლოტის გადახდა, მაგრამ სეზონის დასრულების ჟამს შეგიძლიათ უფასოდ გაისეირნოთ.

გდინში ღირს მოინახულოთ ზღვის მუზეუმი და ახლახან დაარსებული ემიგრაციის მუზეუმი. ასევე, გდინში არის გდინიაორლოვოს რაიონში განთავსებული თავისი პირსი.    

6. გდანსკი პოლონეთის პომორიეს დედაქალაქი

PHOTO: ADAM LAWNIK / EAST NEWS; SLOWINSKI PARK NARODWY Wydmy – wzory na piasku utworzone pod wplywem wiatru

პომორსკოე ვოევოდსტვოეს ბუნებრივი ლამაზი ადგილებითა და ღირშესანიშნაობებით მდიდარი საოცარი რეგიონია და სწორედ ამიტომაც გირჩევთ ნუ შემოიფარგლებით მხოლოდსამქალაქობით“. მაგალითად გდინიდან შეიძლება ერთდღიანი ექსკურსიის მოწყობა პატარა ქალაქ ხელში ხელსის ისარაზე. ეს ცნობილი კურორტი განთქმულია საუცხოო ფიჭვის ტყეებით და სუფთა ზღვით. ხოლო, მთავარი კი, რის გამოც ნამდვილად ღირს ხელში გამგზავრება რა თქმა უნდა ბალტიური სელაპების (fokarium) საშენია! სეზონის ჟამს ნახევარკუნძულზე მოხვედრა შესაძლებელია პატარა გემით სოპოტიდან ან გდინიდან, ხოლო წლის ცივ პერიოდშიგდინიდან მატარებლით.    

კიდევ ერთი ადგილი, რომლის მონახულებაც ღირს თუ კი აღმოჩნდით პომორსკომ ვოევოდსტვე არის სლოვინის ნაციონალური პარკი მისი ამაღელვებელი დიუნებით. თუკი მოძრაობთ საზოგადოებრივი ტრანსპორტით, ყველაზე მოხერხებული იქნება SKM მატარებელში ჩაჯდომა გდინში, ქალაქ ლემბორკამდე (Łębork) მისვლა, იქიდან კი ქალაქ ლებამდე (Łeba) მიმავალ ავტობუსზე ან მატარებელზე გადაჯდომა. გზა სადგურიდან პარკამდე ცოტა დროს წაგართმევთ, თუმცა დიუნებამდე მოგიწევთ კიდევ რამოდენიმე კილომეტრის გავლა (მანქანით გადაადგილება აკრძალულია). ამის მიუხედავად, მსურველებს შეუძლიათ დაიქირაონ ველოსიპედი ან ისარგებლონ პარკის ფარგლებში მოძრავი ერთერთი თბომავლით.   

7. საინტერესო მუზეუმები

გდანსკი კულტურის მოყვარულთა მოლოდინებსაც გაამართლებს. აქ არა მხოლოდ ნაციონალური მუზეუმია, რომელშიც ინახება განს მემლინგის განთქმული ტილოსაშინელი სამსჯავრო“, არამედ ასევე, ქარვის მუზეუმი, ზღვის მუზეუმი ან რამოდენიმე ფილიალისაგან შემდგარი ისტორიული მუზეუმიც. განსაკუთრებულ ინტერესს აღძრავს თავისუფალი ქალაქის დანცინგის მუზეუმი დლუგი ტარგის ქუჩაზე, სადაც წარმოდგენილია ამ ეპოქის ყოფა და ინტერიერები.

დასათვალიერებლად ღიაა განთქმული გდანსკის გემთსაშენის ნაწილიც, სადაც მუშაობდა ლეხ ვალენსა და საიდანაც სათავეს იღებსსოლიდარობა“. 2016 წელს გამოვიდა მობილური დანართი სოლიდარობაეს ქალია“, რომლის მეშვეობითაც შესაძლებელია გემთსაშენის გაცნობა აქ ოდესღაც მომუშავე ქალბატონების მონათხრობით. გემთსაშენის ტერიტორიაზე ასევე მდებარეობს ევროპული სოლიდარობის ცენტრი. მუზეუმის მუდმივმოქმედი გამოფენა ეძღვნება ოპოზიციურ მოძრაობათა ისტორიას ევროპაში.

2017 წლის იანვარში, რვაწლიანი მოსამზადებელი სამუშაოების სემდეგ, გდანსკში გაიხსნა მეორე მსოფლიო ომის მუზეუმი.   

8. გდასკში არის პუშკინის ქუჩა

PHOTO: SPUTNIK / EATS NEWS
91622 01/01/1974 Pyotr Konchalovsky. “Alexander Pushkin”. 1932

პუშკინი გდანსკში არასოდეს ყოფილა, თუმცა მისი სახელობის ქუჩა იქ არის. სასიამოვნო წვრილმანია! ასევე, ამ ქალაქში (ისევე, როგორც პოლონეთის სხვა ქალაქებში) არის ლიტერტატურული გმირების საპატივცემულოდ დარქმეული რამოდენიმე ქუჩა.

ყოველივე ამის შემდეგ, როგორ შეიძლება აქ არ ჩამოსვლა?

ყველაზე იაფი ავიაბილეთები Kutaisi-დან Gdansk-მდე 1 წლის განმავლობაში

გაფრენის თარიღი დაბრუნების თარიღი გაჩერება ავიაკომპანია ბილეთების მოძებნა

23.11.2018

28.11.2018

2 stops

ფასი 781

31.01.2019

01.03.2019

1 stop

ფასი 451

ყველაზე იაფი ორმხრივი ავიაბილეთი Tbilisi -დან Gdansk -მდე

გაფრენის თარიღი დაბრუნების თარიღი გაჩერება ავიაკომპანია ბილეთების მოძებნა

29.01.2019

04.02.2019

1 stop

ფასი 636

29.01.2019

03.02.2019

2 stops

ფასი 783

sastumroebi
Posted in ბლოგი and tagged , , .

მალხაზ კევლიშვილი